Ο ΚΟΥΚΛΟΘΙΑΣΟΣ REDICOLO ΣΤΟ THESSMAMA

Είχαμε τη χαρά να βρεθούμε με τον κουκλοθίασο Redicolo και να μιλήσουμε με τους συντελεστές του, τους κουκλοπαίχτες Γιάννη Μόμτσιο και Δέσποινα Καλπενίδου, στη διάρκεια της προετοιμασίας τους για τη παράσταση «Ο ΚΥΚΛΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΥΚΛΑ» που ανεβάζουν στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το Σάββατο 31 Ιανουαρίου και την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2015.

Συνέντευξη στην Καραϊλή Πελαγία, απαντούν από κοινού ο Γιάννης Μόμτσιος και η Δέσποινα Καλπενίδου

redicolo_1

Πείτε μας λίγα λόγια για την ομάδα σας… πότε ιδρύθηκε και από πόσα άτομα αποτελείται. 

Η ομάδα μας ονομάζεται κουκλοθίασος redicolo, ιδρύθηκε το 2011 και μέλη της είμαστε ο Γιάννης Μόμτσιος και η Δέσποινα Καλπενίδου. Ανάλογα με τις ανάγκες βέβαια της κάθε παραγωγής, συνεργαζόμαστε και με άλλους καλλιτέχνες. Είναι μια καλή ευκαιρία να ευχαριστήσουμε τους ανθρώπους με τους οποίους συμπράξαμε ως τώρα: τη Θεανώ Αμοιρίδου (σκηνοθεσία), την Ελευθερία Καλπενίδου (φωτογραφίες, επικοινωνία), τον Γιώργο Κολοβό (ερμηνεία, εμψύχωση), το Στάθη Μήτσιο (video mapping), τη Γεωργία Τέντα (τραγούδι, ερμηνεία, εμψύχωση), τη Ματίνα Τσικριτζή-Μόμτσιου (κείμενα), τον Πολύβιο Σερδάρη (φωτισμοί), την Νικολέτα Σιώπη (φωτογραφίες) και τη 16μελή ορχήστρα αποφοίτων, μαθητών και καθηγητών του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης.

Πώς ξεκίνησε η ιδέα της ομάδας; Με άλλα λόγια… πώς γεννήθηκε το Redicolo;

Ήμασταν ήδη ζευγάρι και ασχολούμασταν με το θέατρο και τη μουσική επί πολλά χρόνια. Γνωριστήκαμε στην παράσταση «Αχαρνής» ως μουσικοί, μαζί σκηνοθετούσαμε επί σειρά ετών φοιτητικές παραστάσεις στο ΑΠΘ, παίζαμε σε μουσικοθεατρικές παραστάσεις στο Θέατρο Τέχνης Ακτίς Αελίου και γενικά η συνεργασία μας ήταν πάντα δημιουργική και αποδοτική. Κάποια στιγμή το ενδιαφέρον μας άρχισε να στρέφεται στο κουκλοθέατρο και στην κατασκευή κούκλας. Μέσα από σεμινάρια και μαθήματα, παρακολούθηση παραστάσεων σε φεστιβάλ και επικοινωνία με τους ανθρώπους του χώρου, γεννήθηκε η ιδέα της δημιουργίας μιας δικιάς μας, ευέλικτης ομάδας με στόχο τη δημιουργία ποιοτικών παραστάσεων κουκλοθεάτρου που θα μπορούν να περιοδεύουν.

Τι σημαίνει κουκλοθέατρο για εσάς;

Πρώτα απ’ όλα σημαίνει θέατρο. Κάτι που πάντα ιντριγκάρει στη θεατρική διαδικασία είναι αυτή η αμφισημία που συμβαίνει επί σκηνής. Ο θεατής βλέπει έναν ηθοποιό, γνωρίζει ότι δεν είναι ο Μακμπέθ, ταυτόχρονα το πιστεύει όμως, είναι μια σύμβαση την οποία αποδέχεται πρόθυμα. Στο κουκλοθέατρο, αυτό σαν να πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: ο θεατής καλείται να κάνει ακόμη μεγαλύτερο άλμα, να δεχτεί ότι ένα αντικείμενο είναι ο Μακμπέθ. Η κούκλα βρίσκεται στο μεταίχμιο έμψυχου και άψυχου και αποκτά έτσι κάτι το τελετουργικό, όπως και η μάσκα. Αυτό μπορεί να της δώσει τεράστια δύναμη και μεγάλο βάρος πάνω στη σκηνή. Το ζωντάνεμά της είναι σχεδόν μαγικό και αποτελεί πάντα μία τεράστια πρόκληση.

Η ονομασία της ομάδας, “Redicolo”, σημαίνει κάτι; Για ποιο λόγο επιλέχθηκε αυτό το όνομα; Γιατί στην καθομιλουμένη τη λέξη “ρεντίκολο” τη χρησιμοποιούμε για να δηλώσουμε αυτόν που έχει γελοιοποιηθεί, που έχει ρεζιλευτεί. Υπάρχει κάποια σύνδεση με αυτό; Δηλαδή, θέλατε να υποδηλώσετε π.χ. το γέλιο που βγαίνει μέσα από την υπερβολή ή σημαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό;

Επιλέξαμε το όνομα redicolo για διάφορους λόγους. Κατ’ αρχάς είναι αυτοσαρκαστικό. Υπονοεί ότι το θέατρο είναι έκθεση, απαιτεί να είσαι συνεχώς ανοιχτός και διαθέσιμος σε αυτό που συμβαίνει επί σκηνής, χωρίς να σε απασχολεί να τσαλακώσεις την εικόνα σου. Επίσης, εκφράζει μια απέχθεια προς τη σοβαροφάνεια. Όπως έλεγε και ο Μπρεχτ, «οι άνθρωποι που δεν έχουν χιούμορ είναι γελοίοι». Επιπλέον, η λέξη έρχεται από την Ιταλία, μια χώρα με τεράστια παράδοση στο κουκλοθέατρο. Τέλος, είναι ένα όνομα με ωραία ακουστική, σπιρτόζικο, που δύσκολα ξεχνάς!

redicolo_2Αυτή την περίοδο ανεβάζετε την παράσταση Ο ΚΥΚΛΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΥΚΛΑ. Πείτε μας μερικά λόγια για το έργο. 

Το έργο είναι βασισμένο στην «Ιστορία μιας Εγκαταλελειμμένης Κούκλας» του Αλφόνσο Σάστρε, μια διασκευή του Κύκλου με την Κιμωλία για παιδιά. Όπως στον Μπρεχτ δύο μαμάδες διεκδικούν ένα παιδί, εδώ δύο κορίτσια διεκδικούν μια κούκλα. Η Λολίτα, ένα κακομαθημένο πλουσιοκόριτσο που όλα τα έχει και δεν τα εκτιμάει, πετάει την παλιά της κούκλα αφού την έχει καταστρέψει. Η Πάκα, η μικρή παραδουλεύτρα που εργάζεται στο πλούσιο σπίτι την βρίσκει, την φροντίζει και την ξαναφτιάχνει με όλη της την αγάπη και με την βοήθεια του φίλου της του τσαγκάρη. Όταν η Λολίτα την διεκδικεί ξανά, τίθεται το ερώτημα σε ποια από τις δύο ανήκει η κούκλα. Ως δικαστής εμφανίζεται ο παλιατζής που βάζει την κούκλα σε έναν κύκλο: “Μόνο η αληθινή μητέρα θα έχει τη δύναμη και τη σβελτάδα, την κούκλα έξω να τραβήξει”. Όμως όποια νοιάζεται πραγματικά την κούκλα, δε θα μπορούσε να την τραβήξει δυνατά με κίνδυνο να τη χαλάσει…

Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να περάσετε μέσα από το συγκεκριμένο έργο;

Κατ’ αρχάς έχει μεγάλο ενδιαφέρον το ερώτημα που θέτει το έργο. Σε ποιο από τα δύο κορίτσια ανήκει η κούκλα; Τα παιδιά καλούνται να πουν τη γνώμη τους και να προβληματιστούν για το τι θα ήταν δίκαιο και, το κυριότερο, γιατί. Η απάντηση δεν είναι αυτονόητη, και το «γιατί» διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία των παιδιών. Τα μικρότερα παιδιά αναγνωρίζουν πως η Πάκα φροντίζει την κούκλα καλύτερα και την νοιάζεται, ενώ τα μεγαλύτερα διαπιστώνουν παράλληλα πως την έχει ανάγκη, πως τη χρειάζεται πραγματικά περισσότερο από τη Λολίτα που στο κάτω κάτω έχει πολλές κούκλες και την θέλει πίσω, απλά για να μην την τιμωρήσει η μητέρα της. Στόχος μας λοιπόν είναι να ανακύψει αυτός ο προβληματισμός και τα παιδιά να κάνουν την υπέρβαση να σκεφτούν πως η αρχική ιδιοκτήτρια της κούκλας δεν έχει απαραίτητα το δικαίωμα να την κρατήσει. Αυτό όμως θέλουμε να συμβαίνει μέσα από τη διασκέδαση, χωρίς διδακτική διάθεση και σ’ αυτό μας βοηθάει πολύ το κείμενο. Ο Σάστρε έχει κάνει εκπληκτική δουλειά. Έχει καταφέρει μέσα από μια πολύ απλή και κατανοητή ιστορία να μιλήσει για ζητήματα τόσο σημαντικά και σύνθετα όπως η δικαιοσύνη και η χρησικτησία. Όλα αυτά τα μοτίβα το κείμενο δεν τα θέτει βεβιασμένα, θεωρητικολογώντας, προκύπτουν εντελώς φυσικά μέσα από την πλοκή, όπως ακριβώς πρέπει να γίνεται δηλαδή στο καλό θέατρο, είτε απευθύνεται σε παιδιά είτε σε ενήλικες. Ο σκοπός δεν είναι να κάνεις κήρυγμα, αλλά να πεις μια ιστορία. Τα παιδιά το εκτιμούν πολύ αυτό. Πάρα πολλές φορές μας έχουν πει δάσκαλοι «επιτέλους μια παράσταση που τα παιδιά την κατάλαβαν».

Πείτε μας και λίγα λόγια για τις γιγαντόκουκλες και για τις τεχνικές που χρησιμοποιείτε.

redicolo_kyklos1Γενικά η τέχνη του κουκλοθεάτρου αφορά την εμψύχωση αντικειμένων και αυτό περιλαμβάνει πολύ διαφορετικές τεχνικές: από την κλασική γαντόκουκλα, την μαρότα, την μαριονέτα μέχρι αντικείμενα καθημερινής χρήσης ή οτιδήποτε μπορεί να φανταστεί κανείς να ζωντανεύει. Εμάς μας ενδιέφερε πολύ η συνδιαλλαγή των κουκλοπαιχτών με τις κούκλες επί σκηνής και επιπλέον θέλαμε οι κούκλες να αποτελούν προέκταση του σώματος του κουκλοπαίχτη και με ένα τρόπο να λειτουργούν όπως η μάσκα. Έτσι οδηγηθήκαμε στις γιγαντόκουκλες και συγκεκριμένα σε αυτόν τον τύπο κούκλας (Πάκα και Λολίτα) στον οποίο ο κουκλοπαίχτης πρέπει να μπει μέσα για να τη χειριστεί! Ο κουκλοπαίχτης δανείζει τα χέρια και τα πόδια του στην κούκλα και με το κεφάλι και το σώμα του οδηγεί το κεφάλι και το σώμα της. Το αποτέλεσμα είναι πολύ ενδιαφέρον, πρωτότυπο και κάνει μεγάλη εντύπωση στα παιδιά.

Η παράσταση «Ο ΚΥΚΛΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΥΚΛΑ» ανεβαίνει στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το Σάββατο 31 Ιανουαρίου και την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2015 στις 12 το μεσημέρι. Υπάρχουν άλλες προγραμματισμένες παραστάσεις για τη Θεσσαλονίκη ή άλλες πόλεις;

Aκολουθεί περιοδεία σε σχολεία της Θεσσαλίας (3-10 Φεβρουαρίου) και δύο παραστάσεις για το κοινό στη Λάρισα στο χώρο του Δημοτικού Κουκλοθιάσου Τιριτόμπα (7 και 8 Φεβρουαρίου). Επιστρέφοντας συνεχίζουμε όλο το Φεβρουάριο με παραστάσεις σε σχολεία της Κεντρικής Μακεδονίας. Το Μάρτιο ακολουθεί περιοδεία σε σχολεία της Δυτικής Μακεδονίας, (2-6 Μαρτίου) και δύο παραστάσεις για το κοινό στο Θεατροδρόμιο Κοζάνης (8 Μαρτίου). Μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς θα συνεχίσουμε με παραστάσεις σε σχολεία της Κεντρικής Μακεδονίας ενώ σύντομα θα ανακοινωθούν και επιπλέον παραστάσεις για το κοινό εντός και εκτός Θεσσαλονίκης. Μείνετε συντονισμένοι!

Για περισσότερες πληροφορίες και κρατήσεις:
www.redicolo.com
www.facebook.com/redicolo