5 ΤΡΟΠΟΙ ΓΙΑ ΝΑ “ΧΤΙΣΟΥΜΕ” ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Πριν ακόμα τα παιδιά μιλήσουν, ήδη είναι έτοιμα τα εγκεφαλικά κέντρα τους για τη γλώσσα. Η παρέμβαση μας μικρή, αλλά ουσιώδης, αν γίνει στην αρχή παρέχοντας στο μωρό μας πολλαπλά κατανοητά ερεθίσματα ώστε να έχει όλα τα εφόδια που θα χρειαστεί.

Επιμέλεια κειμένου: Αναστασοπούλου Χαρά, λογοπαθολόγος – λογοθεραπεύτρια, MSc Γλωσσολογίας

child's language skills

«Χτίζουμε» τις γλωσσικές ικανότητες του μωρού μας με:

Αφήγηση-Συνομιλία

Ο εγκέφαλος θεωρείται περισσότερο «ανοιχτός» στο να μάθει το παιδί τους ήχους της μητρικής του γλώσσας στην ηλικία των 6 μηνών για τα φωνήεντα και των 9 μηνών για τα σύμφωνα (Scientific American). Αυτό σημαίνει ότι κάθε ήχος καταγράφεται κάθε φορά που τον ακούει, ώστε να γνωρίζει ποιοι συνδυασμοί ήχων χρησιμοποιούνται για το σχηματισμό λέξεων. Ο πιο εύκολος τρόπος να παρέχουμε γλωσσικά ερεθίσματα είναι περιγράφοντας απλά τι κάνουμε κάθε φορά. Αν αισθάνεστε άσχημα περιγράφοντας, θυμηθείτε ότι μιλάτε σ’ ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα της ζωής σας! 

Τραγούδι

Τα νανουρίσματα είναι κλασικά για ένα μοναδικό και λόγο, για να ηρεμήσει το μωρό με την κίνηση και τη μουσική. Μπορείτε βέβαια να τραγουδήσετε οτιδήποτε, αρκεί να μην το παρακάνετε με τις υψηλές νότες, τα hits, τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια,ή με  ένα τραγούδι για πόσο κουρασμένοι είστε!  Στόχος μας είναι να βάλουμε το γλωσσικό ερέθισμα (γλώσσα) σε ένα ρυθμό. Σίγουρα θα εκπλαγείτε με το ποια τραγούδια το παιδί σας θα θυμάται και θα ζητά ακόμα και μετά από πολλά χρόνια.

Αν σας αρέσουν οι προκλήσεις ( και τολμάτε) τότε να δοκιμάσετε τα ίδια τα τραγούδια που τραγουδάτε στα παιδιά σας σε διαφορετικές γλώσσες. Υπάρχει επίσης έρευνα (για να επιβεβαιώσει την εμπειρία των γιαγιάδων και των μαμάδων μας) ότι το τραγούδι είναι το καλύτερο μέσο για να ηρεμήσει το μωρό, οπότε ας προσθέσουμε και λίγο «γλωσσικό φορτίο» μαζί με την μελωδία. Τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά ανεξάρτητα με την γλώσσα. 

Διάβασμα

Μην επιμένετε να βρείτε το κατάλληλο βιβλίο για το μικρό σας. Διαβάστε δυνατά ότι βρείτε μπροστά σας, από μια εφημερίδα, μια ποιητική συλλογή, ή ακόμα και ένα εβδομαδιαίο περιοδικό. Μπορεί να αισθάνεστε άβολα στην αρχή, σίγουρα όμως δεν θα τα διαβάσετε όλα, ενώ ταυτόχρονα το παιδί σας θα έχει μια πλούσια έκθεση σε γλωσσικά ερεθίσματα. Άλλωστε τα οφέλη της πρώιμης ανάγνωσης είναι πλέον γνωστά μέσα από έρευνες,  όπως και ότι έτσι χτίζεται μια όμορφη συνήθεια για αργότερα. Επιμείνετε σε λέξεις και εικόνες καθώς διαβάζετε με το μωρό σας, προσπαθώντας να του κρατάτε την προσοχή πάνω σας. Τα παιδιά που ακολουθούν την κατεύθυνση του βλέμματος ενός ενήλικα διαθέτουν μεγαλύτερο λεξιλόγιο κατά τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής τους σε σχέση με αυτά που δεν παρακολουθούν τις αντίστοιχες κινήσεις των ματιών ( Dr. Andrew Meltzer, Department of Psychology at University of Washington).

Μίμηση

Πολύ σύντομα θα διαπιστώσετε ότι το μωρό σας πριν την ηλικία των 6 μηνών ήδη αντιγράφει εκφράσεις του προσώπου σας ή ήχους που παράγεται. Αντιστρέψετε τους ρόλους σας και αντιγράψετε το δικό του βάβισμα. Το  αποτέλεσμα θα είναι το μωρό να δείξει την ικανοποίηση του και εσείς πολύ γρήγορα να ξεσπάσετε σε γέλια. Ή κάνετε ήχους ζώων και δώστε χρόνο στο μικρό σας να τους παράγει με τον τρόπο του. Όποιο τρόπο και να διαλέξετε ένα είναι σίγουρο, ότι γυμνάζετε τις μυϊκές ομάδες που χρειάζονται για την ομιλία. Έρευνες από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον κατέληξαν ότι στα βρέφη αρέσει να τα μιμούνται και αποτελεί  ένα τρόπο παρακίνησης για να εφαρμόσουν νέες δεξιότητες,  λαμβάνουν την απαραίτητη προσοχή από τους φροντιστές τους, και προσφέρει ισχυρά κίνητρα για να παράγουν ομιλία.

Ρίμες

Παίζετε με τις λέξεις να κάνουν ρίμες (ομοιοκαταληξία)! Είναι ο εύκολοτερος και καλύτερος τρόπος για να μωρά και τα νήπια να μάθουν τα φωνήματα, ή τους γλωσσικούς ήχους. Και φυσικά παίξτε με τις καταλήξεις των λέξεων αλλάζοντας συνεχώς την ομοιοκαταληξία. Η μουσικότητα στα ποιηματάκια και στα τραγούδια την καθιστούν αξέχαστη και διασκεδαστική. Ως λογοθεραπευτικές δραστηριότητες προτείνω τα  παιχνίδια με ομοιοκαταληξία για να χτίσουν τα παιδιά από νωρίς το γραμματισμό* και τις ακουστικές ικανότητες που απαιτούνται για την κατανόηση της γλώσσας

*Η έννοια «γραµµατισµός» αφορά τη δυνατότητα του ατόµου να λειτουργεί αποτελεσµατικά σε διάφορα περιβάλλοντα και καταστάσεις επικοινωνίας, χρησιµοποιώντας κείµενα γραπτού και προφορικού λόγου, καθώς επίσης µη γλωσσικά κείµενα (λ.χ. εικόνες, σχεδιαγράµµατα, χάρτες κλπ.)

Leave a comment